Bant genişliği, bilgisayar dünyasında çok sık sözü geçen bir kavram. Yonga setlerinde, ekran kartlarında, işlemcilerde, internet bağlantılarında, kısaca verinin taşındığı her ortamda bu kavram geçerlidir. Tanımlamak gerekirse, bant genişliğ, bir ortamda verinin ne kadar hızlı taşındığının ölçüsüdür. Kısaca, birim zamanda taşınan veri miktarıdır. Bu tanımı belleklere uygulayacak olursak, bellek modülümüzle anakart arasında belli bir süre içerisinde ne kadar veri alışverişi gerçekleşebiliyor sorusunun cevabı bant genişliğidir.

Önceden bahsettiğimiz gibi, DIMM'ler, anakarta 168 bitlik bir port üzerinden bağlı ve bunun 128 biti veri için ayrılmış durumda. SDR bellekleri ele alırsak, saat işaretinin her yükselen kenarında modül ve anakart arasında 128 bitlik veri transferi olduğu ve modülün saat frekansının birimi olan Hertz (Hz)'in aslında bir saniye içinde kaç saat periyodu sığdığını bize söylediği düşünülürse, saat frekansıyla 128-bit'i çarptığımızda, bir saniyede (birim zamanda) kaç bit (ne kadar veri) taşındığı kolayca hesaplanır ve bu da bize bit/saniye cinsinden bant genişliğini verecektir. Mesela, belleğimizin saat frekansı 166 MHz (Mega Hertz) olsun. Bu durumda SDR belleğimizin bant genişliği :

128bit * 166MHz = 21248000000 bit/saniye

= 2656000000 byte/saniye

=2.47 Giga Byte/saniye (GB/s)

olarak hesaplanabilir.

DDR belleklerimizde ise veri transferi saatin sadece yükselen değil aynı zamanda düşen kenarında da gerçekleştiği ve dolayısıyla aynı sürede iki kat daha fazla bilgi taşınabildiği için bant genişliği 2.47 * 2 = 4.94 GB/s olarak hesaplanabilir.

Geleceğe Bakış
Hiç şüphesiz ki bellek teknolojileri, işlemci teknolojilerinin bir adım önünde, aynı hızda gelişmeye devam edecek, bant genişliği yüksek, güç tüketimi ve üretim maaliyeti düşük yeni bellek türleri ve mimarileri ortaya çıkacak. Bank genişliği konusu özellikle 64-bit işlemcilere sonunda bizlerin de kavuşacağı günlerin yaklaştığı bugünler ve sonrasında daha da önem kazanacak, çünkü bu işlemcilerin 64-bitlik veriye aç işleme motorlarını tam kapasite besleyebilmek için FSB (Front Side Bus: İşlemciyi Yongasetine bağlayan veriyolu) genişletilecek ve frekansları arttırılacak.

Umuyoruz ki bu yazımızın sonunda, siz okuyucularımız kendinizi, bellekler hakkında siz biraz daha fazla bilgi sahibi hissediyorsunuzdur. Her makale de olduğu gibi burada da amacımız okuyucularımızın bilgi düzeylerinde bir fark yaratabilmek.