Kayseri stadyum faciası





18 Eylül 1967 tarihli Hürriyet gazetesi manşeti


1967 Kayseri stadyum faciası, 17 Eylül 1967'de Kayserispor ve Sivasspor takımları arasındaki maçta çıkan, 43 kişinin ölümü, yüzlerce kişinin yaralanmasıyla sonuçlanan tribün olayları ve sonrasındaki gelişmeler.

Söz konusu Karşılaşmanın 20. dakikası Kayserispor 1-0 öne geçmiş, iki takım taraftarları arasında gerginlikler yaşanmış, Kayserispor taraftarlarının bıçak, taş ve sopalarla Sivasspor taraftarlarının üzerine yürümeye başlamasıyla çıkan panikte 43 kişi ezilme ve havasızlık sonucu hayatını kaybetmiştir. 43 kişinin öldüğü haberinin Sivas'a yayılması sonucu Sivas'ta yaşayan pek çok Kayserilinin işyeri saldırıya uğramıştır.[1] Çıkan olaylar nedeniyle iki takıma da 17 maç saha kapama cezası verilirken takımların 5 yıl boyunca aynı gruplarda futbol oynamaması kararı alınmıştır.[2][3][4]

Arka plan


1966 ilkbaharında Erciyes, Sanayispor ve Ortaanadolu isimli takımların birleşmeleriyle Kayserispor Kulübü kuruldu. Takım, aynı yıl Türkiye 2. Futbol ligine katılmaya hak kazandı. Sivasspor ise 1967 Mayıs’ında kurulup 1967-1968 sezonuyla top koşturmaya başladı. 1967-1968 sezonu fikstürü belirlendi ve iki komşu şehir arasındaki ilk karşılaşmanın 17 Eylül 1967 tarihinde Kayseri Atatürk Stadı'nda yapılacağı duyuruldu.[5]

1940'lardan o güne değin Sivas’ta ticaret büyük ölçüde Kayserili tüccarların ellerindeydi. Bu tablo Sivaslılar tarafından pek hoş görülmemekteydi. Çıkan tribün olaylarında bu faktörün de etkili olduğu da ileri sürülür.[5][6]

17 Eylül 1967'de oynanacak müsabaka öncesinde de Kayseri ve Sivas'ın başka kulüpleri arasındaki karşılaşmalarda da bazı olaylar yaşanmıştı. 1965'te Sivas Sümerspor - Kayseri Şekerspor karşılaşmasında bazı taraftarlar yaralanmış, 1966 da oynanan Kayseri Havagücü - Sivas Sümerspor karşılaşmasında da sakatlanma ve yaralanmalar meydana gelmişti.[5] Kayserispor'un ilk defa karşılacağı maçtan 7 gün önce 10 Eylül 1967 tarihinde oynanan Kayseri Havagücü-Sivas Dört Eylül maçında da iki takım futbolcuları arasında olaylar çıkmıştı.[7]

Maç günü


Sivaslılar maçın oynanacağı gün 20 minibüs, 40 otobüs ve trenle Kayseri'ye ulaştı. Kayseri'ye gelen deplasman taraftarları restoranlarda hesaplarını ödememiş, işyerlerini talan edip ve yağmalamışlardır. Bazı Sivaslıların Kayseri'deki geneleve gittiği ve burada çıkan kavgada 4 kişinin yaralandığı da Kayseri asayişi kayıtlarından anlaşılmaktadır.[1]

21 taraftarın tribünde yer aldığı maç saat 16:00'da başladı. Karşılaşmanın 20. dakikasında Kayserispor takımının futbolcusu Küçük Oktay, attığı gol ile takımını 1-0 öne geçirdi. Tanıklarının anlatımlarına göre gole sevinen Kayseri taraftarlarına Sivas tribünlerinden tepki geldi. Sivaslıların Kayseri taraftarlarına taş atması sonucu panik başladı ve kaçışmaya başlayan çocuklardan ikisi ezilerek yaşamını yitirdi.[1]

Kayseri taraftarlarının stadtaki bir polis tarafında galeyana getirilmesiyle beraber Kayserililer bıçak, taş ve sopalarla Sivasspor taraftarlarının üzerine yürümeye başaldı. Bunun üzerine Sivaslıların yer aldığı tribünde başlayan panik sonucu binlerce Sivas taraftarı demir kapılara yüklendi. Demir kapıların açılmamaması ve stad çıkışındaki düzensizlikler yüzünden 41 Sivaslı olay yerinde havasızlık ve sıkışmadan yaşamını yitirdi. 300'ü aşkın kişi de sopa, bıçak ve taş darbeleriyle yaralandı.[1][8]

Karşılaşmanın ardından


Sivas taraftarları kendilerini stadyumun dışına attı ve stad çevresine park edilmiş 60 kadar Kayseri plakalı arabanın ve spor salonunun çerçevelerini indirerek toplu halde stadın 5 kilometre uzağına parkedilmiş araçlarına doğru yol adı. Sivaslılar şehrin 50 km dışında durdurdukları Kayseri plakalı araçlarıda ateşe verdi.[1]
Bu olayların ardından Sivas plakalı araçlar yakıldı ve Sivas taraftarları dövüldü. Bu durumu öğrenen Sivaslılar galeyana gelerek, Sivas'ta bulunan Kayserililere ait dükkanları tahrip etti ve Kayseri plakalı araçları yaktı.[9]

Maçta 40 kişinin öldüğü haberi, kısa süre içerisinde Sivas'a da yayıldı, bunun üzerine; Sivas'ta Kayserililer'e yönelik olası bir taşkınlığı önlemek için tedbirler alındı. Sivas'a 10 kilometre uzaklıktaki Kayseri köprüsü ve Sivas'taki Kayserililere ait dükkan ve binaların önüne jandarma ve polis görevlileri yerleştirildi.[10] Fakat alınan bütün önlemlere rağmen olayın akşam saatlerinde duyulması üzerine halk sokaklara döküldü ve Kayseri'ye giden 5 bin Sivaslı'nın akıbetini öğrenmek için geceyi Kayseri yolu üzerinde geçirdi.[9]

Sabah saatlerinden itibaren Sivas'ta yaşayan Kayserililere yönelik bir dizi saldırı başladı. Kayserililere ait ondan fazla dükkan yağmalanıp ve ateşe verildi.[11] Sahibi bir Kayserili olan Büyük Belediye Oteli'nin yatakları caddeye atılıp yakıldı. Polisler Sivas taraftarının tepkisini çekmemek için müdahalede bulunmadı. Tahrip ve yağma olayları sırasında ölü ve yaralı olmasa da pek çok Kayserili Sivas'ı terketmek zorunda kaldı.[9]
Kayserililere ait olan 3 evin de eşyaları dışarı çıkarılıp ateşe verildi. Sivas'ta çıkan olayların büyümesi üzerine Sivas Tugayından yardım talep edilmiş, bunun yanısıra Malatya, Tokat ve Erzincan'dan da birlikler gelmiştir.[9]

Sivas'taki olayların sorumlusu oldukları suçlamasıyla 11 kişi tutuklandı. Sivas'taki bu olayların ardından Kayseri-Sivas girişleri kapatıldı. İki şehir arasında düzenlenen otobüs seferleri iptal edildi. Güvenlik güçlerinin sayısını arttırmak amacıyla yaralıların tedavi gördüğü Kayseri Devlet Hastanesi'nin önüne Polis Koleji öğrencileri yerleştirildi.[9]

Başbakanı Süleyman Demirel, Rusya'ya yapacağı ziyareti erteledi.[12] Radyodan yaptığı konuşmada şu sözleri söyledi: Şuursuz tahriklerle devam ettirilmek istenilen bu hadisenin futbol tarihimizde tek kalmasını temenni ederim[13]
Kayseri'de olaylara neden olan 8'i Sivas 18'i Kayserispor taraftarı 26 kişi tutuklandı[9]. Maç esnasında ve sonrasında çıkan olaylar nedeniyle iki takım 17 maç saha kapama cezası aldı. Olayları iyi yönetemediği için Kayseri Valisi ve emniyet müdürü görevden alındı.[13][14] İki takım arasında yarım kalan maç 1968 yılında Ankara’da oynandı, Kayserispor maçta 1-0 galip geldi. Bu maçın ardından uzun süre Kayserispor ve Sivasspor aynı gruplarda mücadele etmedi.[14]


Kaynaklar
  1. ^ a b c d e İlk Maç - 17 Eylül 1967. HayatımFutbol.com. 22 Ocak 2009 tarihinde erişilmiştir.
  2. ^ Başaran, Kenan (15 Eylül 2007). Kayseri-Sivas maçı, ihtilal gibi Sivas'ı 50 yıl geri götürdü. Referans. 15 Eylül 2009 tarihinde erişilmiştir.
  3. ^ Birsay, Can (15 Nisan 2009). Ölmüşe çare yok!. Habertürk. 13 Eylül 2009 tarihinde erişilmiştir.
  4. ^ Toprak, Veli (24 Eylül 2005). 'Kanlı Pazar'dan dostluk derbisine. Yeni Şafak. 13 Eylül 2009 tarihinde erişilmiştir.
  5. ^ a b c Kayseri-Sivas Faciası. HayatımFutbol.com. 22 Ocak 2009 tarihinde erişilmiştir.
  6. ^ Öcalan, Mehmet. Futbolun Toplum Üzerine Etkisi. Fırat Üniversitesi. 12 Eylül 2009 tarihinde erişilmiştir.
  7. ^ Dilek, Hakan (14 Ağustos 2003). Makus tarihi futbolun. NTVMSNBC. 12 Eylül 2009 tarihinde erişilmiştir.
  8. ^ Alpman, Cengiz (4 Kasım 2003). Bundan 36 yıl, 46 gün önceydi.... Radikal. 13 Eylül 2009 tarihinde erişilmiştir.
  9. ^ a b c d e f Öldüren Gol. HayatımFutbol.com. 22 Ocak 2009 tarihinde erişilmiştir.
  10. ^ Olayın hemen sonrası. HayatımFutbol.com. 22 Ocak 2009 tarihinde erişilmiştir.
  11. ^ Türkiye’deki futbolun kara tarihi. NTVMSNBC (1 Aralık 2008). 13 Eylül 2009 tarihinde erişilmiştir.
  12. ^ Hürriyet, 18 Eylül 1967
  13. ^ a b Berberoğlu, Enis (10 Nisan 2000). Kayseri-Sıvas maçını unutmayın. Hürriyet. 13 Eylül 2009 tarihinde erişilmiştir.
  14. ^ a b Yöneticiler görevden alınıyor. HayatımFutbol.com. 22 Ocak 2009 tarihinde erişilmiştir.